عقیم‌سازی (در ماده‌ها «اسپی» و در نرها «نوتر») عمل جراحی رایجی برای جلوگیری از آبستنی و کاهش بعضی بیماری‌هاست. این مطلب کمک می‌کند با آمادگی بیشتر دربارهٔ آن تصمیم بگیرید و از دامپزشک سؤال درست بپرسید.
چرا عقیم‌سازی انجام می‌شود؟
- جلوگیری از آبستنی ناخواسته و زیاد شدن پت‌های بی‌سرپرست
- در ماده‌ها: پایان یافتن دوره‌های فحلی و کم شدن خطر عفونت رحم (پیومتر)
- در ماده‌ها: کم شدن خطر بعضی تومورهای پستان، به‌ویژه اگر زود انجام شود
- در نرها: کم شدن خطر بعضی بیماری‌های بیضه و پروستات
- در بسیاری از نرها: کمتر شدن علامت‌گذاری با ادرار، پرسه‌زنی و بعضی رفتارهای مرتبط با هورمون
اثر عقیم‌سازی برای هر پت متفاوت است و وعدهٔ قطعی نیست؛ مثلاً همهٔ مشکلات رفتاری با آن حل نمی‌شود.
چه سنی مناسب است؟
زمان مناسب به گونه، نژاد، اندازه و سلامت پت بستگی دارد. در بسیاری از گربه‌ها و سگ‌های کوچک، حدود ۵ تا ۶ ماهگی مطرح می‌شود؛ در سگ‌های بزرگ‌جثه گاهی زمان دیرتری پیشنهاد می‌شود. بهتر است زمان دقیق را دامپزشک بعد از معاینه تعیین کند.
قبل از عمل
- پت باید قبل از عمل معاینه شود. در پت‌های مسن یا دارای بیماری، گاهی آزمایش خون هم لازم است.
- دستور ناشتا بودن دامپزشک را دقیق رعایت کنید (زمان آن را دامپزشک می‌گوید).
- واکسن و انگل‌زدایی را با دامپزشک هماهنگ کنید.
- اگر پت دارو مصرف می‌کند، یا سابقهٔ بیماری دارد، حتماً بگویید.
- جراحی را جایی انجام دهید که امکان بیهوشی ایمن و مراقبت بعد از عمل دارد.
بعد از عمل: مراقبت در خانه
- ۱۰ تا ۱۴ روز استراحت و کم‌تحرکی؛ پریدن، دویدن و بازی شدید ممنوع.
- جلوگیری از لیسیدن و گاز گرفتن محل بخیه با قیف (یقهٔ محافظ) یا لباس مخصوص.
- هر روز محل زخم را نگاه کنید: قرمزی، تورم، ترشح یا باز شدن بخیه نباید دیده شود.
- تا زمانی که دامپزشک اجازه نداده، پت را حمام نکنید و محل زخم خیس نشود.
- فقط داروهایی را بدهید که دامپزشک تجویز کرده؛ مسکن انسانی به پت ندهید.
- شب اول غذا و آب را کم و سبک بدهید و بقیه را طبق دستور دامپزشک پیش ببرید.
- بخیه باز شده یا از زخم خون یا چرک می‌آید
- تورم یا قرمزی زیاد می‌شود
- استفراغ مکرر دارد یا بیشتر از ۲۴ ساعت غذا نمی‌خورد
- خیلی بی‌حال است یا لثه‌هایش رنگ‌پریده است
- درد شدید دارد یا نفس کشیدنش سخت است
بعد از عقیم‌سازی: وزن و تغذیه
نیاز انرژی پت بعد از عقیم‌سازی کمی کم می‌شود و ممکن است راحت‌تر چاق شود. مقدار غذا و میزان فعالیت را با دامپزشک تنظیم کنید و وزن پت را مرتب بسنجید.
باورهای غلط رایج
لازم است ماده‌ها یک‌بار بزایند؟
نه. این باور علمی نیست و لزومی ندارد پت ماده قبل از عقیم‌سازی بزاید.
آیا شخصیت پت عوض می‌شود؟
تغییر اصلی در رفتارهای وابسته به هورمون است. شخصیت و علاقه‌اش به شما عوض نمی‌شود.
آیا حتماً چاق می‌شود؟
نه حتماً. با تنظیم غذا و تحرک می‌شود وزن را نگه داشت.
عمل خطرناک است؟
هر جراحی و بیهوشی کمی ریسک دارد، ولی عقیم‌سازی یکی از رایج‌ترین جراحی‌هاست. معاینهٔ قبل از عمل و مراقبت درست، خطر را کم می‌کند.