استفراغ و اسهال از شایع‌ترین دلایل مراجعه به دامپزشک‌اند. گاهی علتشان ساده است و خودبه‌خود خوب می‌شود، و گاهی نشانهٔ مشکل جدی. این مطلب کمک می‌کند تشخیص بدهید کدام است و تا رسیدن به دامپزشک چه بکنید.
علت‌های شایع
- خوردن غذای نامناسب، پسمانده یا چیزی از زمین (معمولاً در سگ‌ها)
- تغییر ناگهانی غذا (مطلب «تغییر غذا» را ببینید)
- انگل‌های داخلی
- عفونت‌های ویروسی و باکتریایی، مثل پاروویروس و پان‌لکوپنی
- بلعیدن جسم خارجی (اسباب‌بازی، نخ، استخوان، پارچه) که گاهی انسداد ایجاد می‌کند
- مسمومیت
- التهاب لوزالمعده، بیماری کبد، کلیه یا روده
- استرس و حساسیت غذایی
چه موقع نگران نباشیم، چه موقع نگران شویم؟
یک یا دو بار استفراغ یا اسهال خفیف در پت بالغ که سرحال است، آب می‌خورد و بازی می‌کند، معمولاً خودش بهتر می‌شود و فقط باید زیر نظر باشد. ولی اگر هر یک از موارد زیر هست، صبر نکنید:
زود مراجعه کنید اگر:
- پت توله، بچه‌گربه، مسن یا بیمار است
- استفراغ مکرر دارد (بیش از ۲ تا ۳ بار) یا حتی آب هم نگه نمی‌دارد
- اسهال یا استفراغ خونی، سیاه یا بسیار بدبو است
- بی‌حال است، لثه‌اش رنگ‌پریده یا خشک است
- شکمش متورم یا دردناک است، یا می‌خواهد استفراغ کند و چیزی بیرون نمی‌آید
- احتمال می‌دهید جسم خارجی یا مادهٔ سمی خورده است
- گربه‌ای است که بیش از ۲۴ ساعت غذا نخورده است
- تب دارد یا علائم بیش از یک روز ادامه پیدا کرده است
تا رسیدن به دامپزشک یا اگر خفیف است
- آب تمیز را در اختیار پت بگذارید و اجازه بدهید کم‌کم بنوشد. اگر با خوردن زیاد آب فوراً استفراغ می‌کند، مقدار را کم کنید.
- پت بالغ و سالم ممکن است چند ساعت استراحت گوارشی لازم داشته باشد، ولی توله، بچه‌گربه، پت کوچک‌جثه و به‌ویژه گربه‌ها را بدون نظر دامپزشک گرسنه نگه ندارید.
- بعد از بهبود، غذای کم و ملایم و تدریجی بدهید. نوع و مقدار را دامپزشک مشخص می‌کند.
- نمونه یا عکس استفراغ و مدفوع و زمان و تعداد دفعات را یادداشت کنید و به دامپزشک نشان بدهید.
- پت بیمار را از پت‌های دیگر جدا کنید تا بیماری‌های واگیر پخش نشوند.
چه کارهایی نکنیم؟
- دارو، مسکن، ضداسهال یا ضداستفراغ انسانی ندهید؛ بعضی از آن‌ها برای پت، به‌ویژه گربه‌ها، سمی‌اند.
- پت را بدون مشورت با دامپزشک «استفراغی» نکنید.
- علائم را دست‌کم نگیرید، مخصوصاً در توله و بچه‌گربه که خیلی سریع کم‌آب می‌شوند.
دامپزشک چه کار می‌کند؟
بسته به وضعیت پت، معاینه، آزمایش خون، بررسی مدفوع یا آزمایش‌های ویروسی، سونوگرافی یا رادیوگرافی انجام می‌شود. درمان بر اساس علت است: مایعات و سرم، کنترل استفراغ و درد، رژیم مناسب، درمان انگل یا عفونت و در صورت لزوم برداشتن جسم خارجی.
پیشگیری
- غذا را تدریجی عوض کنید (در ۷ تا ۱۰ روز).
- برنامهٔ واکسن و انگل‌زدایی را منظم انجام دهید.
- اسباب‌بازی کوچک، نخ، استخوان و چیزهایی که پت می‌تواند ببلعد را دور نگه دارید.
- به پت از سفرهٔ انسان یا غذای چرب و ادویه‌دار ندهید.
- سطل زباله و مواد شیمیایی را دور از دسترس نگه دارید.