واکسن یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین راه‌ها برای محافظت از سگ و گربه در برابر بیماری‌های واگیر و خطرناک است. در این مطلب، به زبان ساده می‌خوانید واکسن چیست، چرا چند نوبت لازم است و پیش از واکسن به چه چیزهایی توجه کنیم.
واکسن چطور کار می‌کند؟
واکسن به بدن «تمرین» می‌دهد تا اگر روزی با میکروب واقعی روبه‌رو شد، سریع‌تر و قوی‌تر مقابله کند. واکسن، بیماری را ایجاد نمی‌کند و در بیشتر پت‌ها فقط عوارض خفیف و کوتاه دارد.
واکسن‌های اصلی
- سگ‌ها: معمولاً شامل محافظت در برابر دیستمپر، پاروویروس، آدنوویروس (هپاتیت) و هاری است. در مطلب «پاروویروس سگ» بیشتر بخوانید.
- گربه‌ها: واکسن سه‌گانه در برابر پان‌لکوپنی (لکوپنی)، هرپس‌ویروس و کالیسی‌ویروس است. هاری نیز جداگانه مطرح می‌شود.
- هاری: بیماری کشنده‌ای است که به انسان هم منتقل می‌شود و واکسن آن اهمیت ویژه دارد.
- بعضی واکسن‌ها (مثل بعضی موارد اختیاری) بسته به شرایط زندگی و منطقه توصیه می‌شوند و تصمیمش با دامپزشک است.
برنامه و نوع واکسن را همیشه دامپزشک بر اساس گونه، سن، شرایط زندگی و سابقهٔ پت تعیین می‌کند.
چرا توله و بچه‌گربه چند نوبت واکسن می‌خواهند؟
بچه‌ها در هفته‌های اول از شیر مادر پادتن می‌گیرند. این پادتن‌ها در ابتدا از آن‌ها محافظت می‌کنند، ولی می‌توانند اثر واکسن را هم کم کنند. چون نمی‌دانیم دقیقاً کی این پادتن‌ها تمام می‌شوند، واکسن را در چند نوبت و با فاصلهٔ چند هفته می‌زنیم تا دست‌کم یک نوبت در زمان مناسب برسد. معمولاً از حدود ۶ تا ۸ هفتگی شروع می‌شود و تا حدود ۱۶ هفتگی ادامه دارد. تعداد دقیق نوبت‌ها را دامپزشک مشخص می‌کند.
بعد از دورهٔ اول
بعد از اتمام نوبت‌های اولیه، یادآور (بوستر) مطابق دستور دامپزشک و معمولاً سالانه یا با فاصلهٔ بیشتر تکرار می‌شود. دفترچهٔ واکسن را نگه دارید و موقع مسافرت، پانسیون یا مراجعه به دامپزشک همراه داشته باشید.
قبل از واکسن
- پت باید سالم و بدون تب و بیماری فعال باشد. پت بیمار را معمولاً واکسن نمی‌زنند.
- اگر پت اسهال، استفراغ، سرفه، عطسه یا بی‌اشتهایی دارد، قبل از واکسن به دامپزشک بگویید.
- ضدانگل داخلی و خارجی را طبق برنامهٔ دامپزشک بزنید؛ معمولاً قبل از واکسن توصیه می‌شود.
- سابقهٔ واکسن، حساسیت یا واکنش قبلی را حتماً بگویید.
بعد از واکسن
- در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، کمی خواب‌آلودگی، کم‌اشتهایی یا حساسیت و تورم کوچک محل تزریق شایع است.
- جای آرام و گرم و آب تازه برای پت فراهم کنید و فعالیت شدید را نگذارید.
- تا وقتی نوبت‌های اولیه تمام نشده، پت کامل محافظت نشده است. آوردن توله به پارک یا تماس با سگ‌های ناشناس را با دامپزشک هماهنگ کنید.
- صورت یا لب و چشم پت ورم کرد
- استفراغ یا اسهال مکرر پیدا کرد
- نفس کشیدن سخت یا تند شد
- خیلی بی‌حال است یا به‌سختی بلند می‌شود
- تورم محل تزریق خیلی زیاد یا دردناک شد
- تب یا بی‌اشتهایی بیش از دو روز ادامه پیدا کرد
اشتباه‌های رایج
- فکر کردن به اینکه پت داخل خانه به واکسن نیاز ندارد.
- زدن واکسن به پت بیمار یا بدون معاینه.
- از دست دادن نوبت‌ها و شروع دوباره بدون مشورت دامپزشک.
- واکسن زدن توسط کسی که تخصص ندارد یا نگه‌داری نامناسب واکسن.
سؤال‌های رایج
پت داخل خانه هم واکسن می‌خواهد؟
بله. بسیاری از میکروب‌ها با کفش، لباس و دست وارد خانه می‌شوند. همچنین ممکن است پت یک روز به دامپزشک، پانسیون یا خارج از خانه برود.
پت مسن هم واکسن بزند؟
بستگی به سن، سلامت و سابقه دارد. برنامهٔ مناسب را دامپزشک بعد از معاینه مشخص می‌کند.
اگر یک نوبت را فراموش کنم چه کنم؟
هر چه زودتر با دامپزشک مشورت کنید. ممکن است لازم باشد برنامه تنظیم یا تکرار شود.
واکسن عوارض خطرناک دارد؟
عوارض جدی نادر است. بیشتر پت‌ها فقط عوارض خفیف و کوتاه دارند و فایدهٔ محافظت معمولاً بسیار بیشتر از خطر آن است.
برای دیدن خدمات واکسیناسیون دکتر، صفحهٔ واکسیناسیون را ببینید.