خیلی از چیزهایی که در خانهٔ ما کاملاً بی‌خطرند، برای سگ و گربه می‌توانند سمی باشند. مسمومیت اغلب اورژانس است و سرعت عمل مهم است. بهتر است این فهرست را بشناسید و بدانید در لحظهٔ خطر چه کنید.
اگر فکر می‌کنید پت چیزی سمی خورده
همان لحظه با دامپزشک تماس بگیرید یا پت را ببرید. منتظر دیده شدن علائم نباشید، چون بعضی سم‌ها ساعت‌ها یا روزها بعد اثر می‌گذارند.
موادی که برای سگ‌ها خطرناک‌اند
- شکلات، به‌ویژه شکلات تیره، و قهوه
- مواد شیرین‌شده با زایلیتول (بعضی آدامس‌ها، شیرینی‌ها، شیرین‌کننده‌ها و بعضی کره‌های بادام‌زمینی)
- انگور و کشمش
- پیاز، سیر و تره (خام یا پخته)
- آجیل ماکادامیا و بعضی آجیل‌ها
- الکل و خمیر نان خام
- داروهای انسانی مثل مسکن‌ها (ایبوپروفن، پاراستامول و…)
موادی که برای گربه‌ها خطرناک‌اند
- گل‌های لیلیوم (سوسن) و بعضی گل‌های مشابه؛ حتی گرده یا آب گلدان می‌تواند به کلیهٔ گربه آسیب بزند
- پاراستامول و بسیاری از مسکن‌های انسانی، که برای گربه بسیار خطرناک‌اند
- قطره‌های ضدکک مخصوص سگ که برای گربه مناسب نیستند
- روغن‌های اسانسی و بعضی گیاهان معطر
- پیاز و سیر
خطرهای مشترک
- سم موش و حشرات
- ضدیخ (ضدیخ خودرو می‌تواند به کلیه آسیب جدی بزند)
- مواد شوینده، سفیدکننده و پاک‌کننده‌ها
- داروهای انسانی و دامی که برای پت تجویز نشده
- بعضی گیاهان آپارتمانی و باغچه‌ای
- غذای خراب یا ضایع‌شده
نشانه‌ها
بسته به نوع سم فرق می‌کند، ولی ممکن است شامل این‌ها باشد:
- استفراغ، اسهال، آب‌ریزش زیاد دهان
- بی‌حالی شدید یا بی‌قراری و لرزش
- تشنج، ناهماهنگی در راه رفتن
- تنفس سخت یا تند، تپش قلب غیرعادی
- رنگ‌پریدگی یا تغییر رنگ لثه
- خونریزی، کبودی یا استفراغ خونی
- افزایش یا کاهش ناگهانی ادرار
فوراً چه کنیم؟
- پت را از منبع سم دور کنید و باقی‌ماندهٔ آن را از دهانش پاک کنید.
- اگر مادهٔ سمی روی پوست یا مو ریخته، با دامپزشک مشورت کنید؛ بعضی مواد را باید با روش خاص شست.
- بسته‌بندی، برچسب یا نمونه از مادهٔ خورده‌شده را نگه دارید و با خود ببرید.
- زمان تقریبی خوردن و مقدار و نوع ماده را یادداشت کنید.
- فوراً با دامپزشک تماس بگیرید یا پت را ببرید و در صورت امکان قبل از حرکت اطلاع دهید.
- اگر پت بی‌هوش است یا تشنج می‌کند، او را در جای ایمن بخوابانید و فوراً حرکت کنید.
چه کارهایی نکنیم؟
- بدون دستور دامپزشک پت را مجبور به استفراغ نکنید (آب نمک، انگشت در گلو و… خطرناک است). در بعضی مسمومیت‌ها استفراغ دادن آسیب را بیشتر می‌کند.
- به پت شیر، روغن یا ماده‌ای «ضدسم» نخورانید مگر دامپزشک گفته باشد.
- منتظر نمانید تا علائم خودش شدید شود.
دامپزشک چه کار می‌کند؟
بسته به نوع و زمان مسمومیت، ممکن است معاینه و آزمایش خون، استفراغ کنترل‌شده، دادن زغال فعال یا مواد دیگر برای کم کردن جذب، سرم و مایع‌درمانی، داروی ضدمسمومیت (در صورت وجود) و بستری و پایش انجام شود. هر چه زودتر اقدام شود، شانس بهبودی بیشتر است.
پیشگیری
- داروها، مواد شوینده و سموم را در کمد قفل‌دار یا بالا نگه دارید.
- گیاهان خانگی را با لیست گیاهان سمی چک کنید و گل لیلیوم را به خانه‌ای با گربه نیاورید.
- غذای انسانی، شکلات و آجیل را دور از دسترس بگذارید.
- هر داروی ضدانگل یا ضدکک را فقط با نظر دامپزشک و مخصوص همان گونه استفاده کنید.
- سم موش را جایی نگذارید که پت دسترسی دارد.
- هنگام قدم‌زدن، پت را از خوردن چیز از زمین بازدارید.