میاز یعنی آلوده شدن زخم یا پوست به لارو مگس. در هوای گرم، مگس‌ها به زخم‌های باز، بوی بد یا موی کثیف جذب می‌شوند و تخم می‌گذارند. بعد از چند ساعت تا چند روز، لاروها از تخم بیرون می‌آیند و وارد بافت می‌شوند. این وضعیت دردناک و خطرناک است و فوری درمان می‌خواهد.
چه پت‌هایی بیشتر در خطرند؟
- پت‌هایی با زخم باز، به‌ویژه زخم ناشی از گاز گرفتگی یا خراش که دیر دیده شده
- پت‌های ولگرد یا بدون مراقبت، یا پت‌هایی که بیشتر وقت در فضای باز می‌مانند
- موی چرب، گره‌خورده یا آلوده به ادرار و مدفوع
- پت‌های مسن، ضعیف یا بیمار که نمی‌توانند خودشان را تمیز کنند
- گرمای هوا و فصل مگس
نشانه‌ها
- بوی بد از زخم یا بدن پت
- دیدن لارو (کرم کوچک و سفید یا کرم‌رنگ) داخل یا اطراف زخم
- درد، بی‌قراری، لیسیدن یا گاز گرفتن مداوم محل
- ترشح، قرمزی یا بزرگ شدن زخم
- بی‌حالی، بی‌اشتهایی یا تب در موارد شدیدتر
اگر لارو یا بوی بد از زخم می‌بینید، همان روز اقدام کنید. با گذشت زمان، لاروها بافت بیشتری را درگیر می‌کنند و خطر عفونت شدید و ضعف عمومی بالا می‌رود.
تا رسیدن به دامپزشک
- پت را آرام نگه دارید و از لیسیدن یا گاز گرفتن محل جلوگیری کنید (قیف یا لباس مخصوص).
- اگر زخم باز است، با پانسمان تمیز و سبک بپوشانید تا مگس روی آن ننشیند.
- پت را در جای تمیز و دور از مگس نگه دارید.
چه کارهایی نکنیم؟
- نفت، سم حشره‌کش، الکل یا مواد شیمیایی خانگی روی زخم نریزید؛ می‌تواند سمی باشد و زخم را بدتر کند.
- تلاش برای کندن لاروها با ابزار غیرتمیز یا بدون مهار پت، ممکن است باعث درد و خونریزی شود.
- درمان را به تأخیر نیندازید یا فقط با دارو و پمادهای خانگی ادامه ندهید.
دامپزشک چه کار می‌کند؟
دامپزشک معمولاً موی اطراف زخم را کوتاه می‌کند، لاروها را با روش مناسب (گاهی با آرام‌بخشی یا بیهوشی) بیرون می‌آورد، زخم را شست‌وشو و ضدعفونی می‌کند و بافت آسیب‌دیده را بررسی می‌کند. برای کنترل عفونت، درد و ترمیم زخم داروی مناسب می‌دهد و فاصلهٔ کنترل بعدی را مشخص می‌کند. پت ضعیف ممکن است سرم یا بستری هم بخواهد.
پیشگیری
- هر زخم، خراش یا گازگرفتگی را سریع تمیز و معاینه کنید.
- موی گره‌خورده یا آلوده را کوتاه و ناحیهٔ زیر دم و شکم را تمیز نگه دارید.
- در فصل گرم، پت‌های آسیب‌پذیر را در فضای بسته و محافظت‌شده نگه دارید.
- پت مسن یا بیمار را مرتب وارسی کنید.
- سگ‌هایی که با هم درگیر می‌شوند، بعد از دعوا باید کامل معاینه شوند؛ زخم گاز گرفتگی گاهی کوچک دیده می‌شود ولی عمیق است.
سؤال‌های رایج
آیا میاز به انسان منتقل می‌شود؟
لارو مگس معمولاً مستقیماً از پت به انسان منتقل نمی‌شود، ولی مگس می‌تواند به زخم انسان هم تخم بگذارد. بعد از تمیز کردن، دست‌ها را بشویید و زخم‌های خودتان را بپوشانید.
میاز فقط در تابستان رخ می‌دهد؟
بیشتر در هوای گرم و مرطوب دیده می‌شود، ولی در محیط‌های گرم داخل خانه هم ممکن است.
نمونه‌ای از کار دکتر را در پروندهٔ میاز ببینید.