گاهی طوطی‌سانان پرهای خودشان را می‌کَنند یا می‌جوند و جای بی‌پر ایجاد می‌کنند. این رفتار فقط «بدعادتی» نیست؛ ممکن است نشانهٔ یک بیماری جسمی یا فشار روحی باشد. اولین قدم همیشه معاینهٔ دامپزشک است.
پرریزی طبیعی یا کندن پر؟
پرنده‌ها در دوره‌هایی پر عوض می‌کنند (پرریزی). در این حالت پرهای تازه با غلاف در می‌آیند، ریزش یکنواخت است و پوست سالم می‌ماند. در کندن پر، معمولاً پرها در جاهایی که منقار می‌رسد (سینه، شکم، زیر بال، پا) کم می‌شوند و سر و گردن (که پرنده نمی‌تواند بکَند) پر دارد. پوست ممکن است قرمز، زخمی یا آسیب‌دیده باشد.
علت‌های جسمی
- انگل‌های خارجی و عفونت پوست
- حساسیت (غذا، گرد و غبار، مواد شوینده، دود)
- کمبود تغذیه‌ای (رژیم فقط دانه)
- بیماری‌های داخلی، مثل مشکلات کبد و کلیه، و بیماری‌های ویروسی
- درد در عضلات یا مفصل‌ها، یا ضربه
- هوای خیلی خشک یا آلودگی هوا (دود، تفلون، اسپری)
- ایمنی پایین و بیماری‌های مزمن
علت‌های رفتاری و محیطی
- بی‌حوصلگی و نبود فعالیت و اسباب‌بازی
- تنهایی یا کم‌توجهی
- استرس: تغییر ناگهانی محیط، سروصدا، حیوان خانگی دیگر
- خواب ناکافی یا نور و صدا در شب
- قفس کوچک یا جای نامناسب
- رقابت یا جدا شدن از هم‌نوع
چه کار کنیم؟
- اول معاینه: دامپزشک بررسی می‌کند که آیا علت جسمی وجود دارد. بدون این قدم، درمان رفتاری ممکن است بی‌نتیجه بماند.
- تغذیه را اصلاح کنید: پلت و سبزی و تنوع غذایی (مطلب «غذای پرنده» را ببینید).
- خواب: حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت خواب تاریک و آرام.
- تحریک ذهنی: اسباب‌بازی‌های امن، چوب و کاغذ برای جویدن، فعالیت‌های جست‌وجوی غذا و عوض کردن مرتب آن‌ها.
- تعامل: هر روز وقت باکیفیت برای حرف زدن، بازی و بیرون آمدن از قفس.
- رطوبت و پاشیدن آب: اگر دامپزشک تأیید کرد، پاشیدن آب ولرم یا حمام کوتاه می‌تواند پوست را بهتر کند.
- محیط: دود، اسپری و بخورهای معطر را حذف کنید.
چه کارهایی نکنیم؟
- سر پرنده فریاد نزنید و تنبیه نکنید؛ استرس را بیشتر می‌کند.
- بدون نظر دامپزشک قیف (یقهٔ محافظ)، داروی ضدخارش یا اسپری روی پر استفاده نکنید.
- علائم را دست‌کم نگیرید؛ کندن مزمن ممکن است به زخم و خودآزاری برسد و حل کردنش سخت شود.
زود مراجعه کنید اگر:
- پوست زخم یا خونریزی دارد
- پرنده بی‌حال است یا غذا نمی‌خورد
- کندن پر ناگهان شروع شده
- جای بی‌پر وسیع شده است