پرنده‌ها در طبیعت طعمهٔ شکارچی‌اند و غریزه‌شان این است که ضعف را پنهان کنند. به همین دلیل وقتی علامت بیماری آشکار می‌شود، اغلب بیماری پیشرفته است. آشنایی با علائم اولیه، جان پرنده را نجات می‌دهد.
نشانه‌های هشدار
- پف کردن پرها و گرد شدن بدن به‌مدت طولانی
- نشستن در کف قفس، یا نتوانستن روی چوب بنشیند
- تنفس سخت: دم تند، دم‌وبازدم با دم دراز یا حرکت دم همراه با نفس‌کشیدن، یا نفس‌کشیدن با منقار باز
- ترشح از چشم یا بینی، عطسه یا صدای خس‌خس
- تغییر در مدفوع: رنگ، شکل، آبکی بودن، وجود خون یا دانه‌های هضم‌نشده
- کم شدن اشتها یا غذا نخوردن
- کاهش وزن (استخوان جناغ برجسته)
- بی‌حالی، خواب زیاد، کم شدن صدا و بازی
- استفراغ یا قی‌کردن غذا
- لنگیدن، تورم پا یا بال، زخم یا خونریزی
- تغییر در پر: ریزش یا کندن، پر مات یا ژولیده
فوراً نزد دامپزشک بروید اگر:
- نفس‌کشیدن سخت یا با منقار باز است
- خونریزی دارد یا ضربه دیده
- نمی‌تواند روی چوب بنشیند یا افتاده
- ماده‌ای با تخم گیر کرده (تلاش بسیار و بی‌حالی)
- مدفوع خونی یا خیلی غیرعادی دارد
- بیش از یک روز غذا نخورده است
تا رسیدن به دامپزشک
- پرنده را در جای گرم، آرام و کم‌نور قرار دهید. گرما معمولاً به پرندهٔ بیمار کمک می‌کند، ولی بدون سوزاندن یا خیس کردن.
- در صورت امکان، قفس را از پرنده‌های دیگر جدا کنید.
- اسباب‌بازی‌ها را بردارید و غذا و آب را در دسترس بگذارید.
- او را مجبور به خوردن نکنید و دارو یا قطرهٔ انسانی ندهید.
- نمونهٔ مدفوع (روی کاغذ تمیز)، عکس یا فیلم کوتاه علائم و اطلاعات غذا و رفتار را آماده کنید.
- پرنده را با جعبهٔ کوچک یا حامل ایمن و سرپوشیده ببرید؛ از چیزی که سرما یا باد مستقیم بخورد دوری کنید.
چه کارهایی نکنیم؟
- صبر نکنید تا «خودش خوب شود»؛ در پرنده‌ها زمان بسیار مهم است.
- از داروهای انسانی یا قطره‌های خانگی بدون دستور دامپزشک استفاده نکنید.
- پرنده را حمام یا خیس نکنید.
- از اسپری و بخور استفاده نکنید.
چکاپ و پیشگیری
- پرنده را مرتب وزن کنید (ترازوی دقیق گرمی) و تغییرات را یادداشت کنید.
- مدفوع و اشتهای پرنده را هر روز نگاه کنید.
- تغذیه‌ای کامل و متنوع بدهید و قفس را تمیز نگه دارید.
- پرندهٔ تازه‌وارد را چند هفته قرنطینه کنید.
- چکاپ سالانه نزد دامپزشک آشنا با پرنده انجام دهید.