دیستمپر بیماری ویروسی جدی و واگیری است. می‌تواند چند دستگاه بدن را هم‌زمان درگیر کند: تنفس، گوارش و دستگاه عصبی. با واکسن می‌شود بسیار خوب از آن پیشگیری کرد.
علت و راه انتقال
عامل بیماری ویروس دیستمپر سگ (CDV) است. بیشتر از راه قطره‌های تنفسی و ترشحات (بزاق، ترشح بینی و چشم) پخش می‌شود، همچنین با تماس مستقیم با سگ بیمار یا وسایل آلوده. ویروس در محیط زیاد زنده نمی‌ماند، ولی در سگ‌های واکسن‌نزده و به‌ویژه توله‌ها به‌راحتی گسترش می‌یابد. حیوانات وحشی (مثل روباه) هم می‌توانند ناقل باشند. این ویروس به انسان منتقل نمی‌شود.
چه سگ‌هایی بیشتر در خطرند؟
- توله‌های واکسن‌نزده یا با واکسن ناقص
- سگ‌هایی که با سگ‌های ناشناس و محیط‌های شلوغ (پارک، پانسیون، پناهگاه) در تماس‌اند
- سگ‌های ضعیف یا با ایمنی پایین
نشانه‌ها
نشانه‌ها در مراحل مختلف و متفاوت‌اند و گاهی در ابتدا شبیه یک سرماخوردگی ساده هستند:
- تب و بی‌حالی
- ترشح غلیظ از چشم و بینی، سرفه و تنفس سخت
- کم‌اشتهایی، استفراغ و اسهال
- ضخیم و سفت شدن کف پا (در بعضی موارد)
- در مراحل بعدی ممکن است علائم عصبی ظاهر شود: لرزش یا پرش عضلات، ناهماهنگی در راه رفتن، حرکات غیرعادی فک، تشنج یا تغییر رفتار
اگر سگ واکسن‌نزده یا با واکسن ناقص تب، ترشح غلیظ چشم و بینی، سرفه، اسهال یا علائم عصبی دارد، بدون معطلی نزد دامپزشک ببرید و او را از سگ‌های دیگر جدا کنید.
تشخیص و درمان
دامپزشک بر اساس علائم، معاینه و تست‌های مناسب تشخیص می‌دهد. داروی ضدویروس اختصاصی و قطعی برای دیستمپر وجود ندارد. درمان بیشتر «حمایتی» است: سرم و مایعات، کنترل تب و استفراغ و اسهال، درمان عفونت‌های ثانویه (در صورت نیاز)، تغذیه و کنترل علائم عصبی مثل تشنج. بعضی سگ‌ها بهبود پیدا می‌کنند، ولی ممکن است عوارض عصبی ماندگار بماند. هرچه زودتر مراجعه شود، شانس بهتری هست.
پیشگیری
- واکسیناسیون کامل توله طبق برنامهٔ دامپزشک (دیستمپر جزو واکسن‌های اصلی است). مطلب «واکسن سگ و گربه» را ببینید.
- تا پایان دورهٔ واکسن، توله را با سگ‌های ناشناس و محیط‌های عمومی در تماس قرار ندهید.
- یادآورها را به‌موقع انجام دهید.
- سگ تازه‌وارد را قبل از تماس با بقیه معاینه و قرنطینه کنید.
- وسایل سگ بیمار را جدا کنید و ضدعفونی کنید.
- از تماس با حیوانات وحشی جلوگیری کنید.
سؤال‌های رایج
آیا به گربه یا انسان منتقل می‌شود؟
ویروس دیستمپر سگ به انسان منتقل نمی‌شود و معمولاً مشکلی برای گربه‌ها ایجاد نمی‌کند. ولی سایر حیوانات (مثل راسوها و روباه‌ها) ممکن است درگیر شوند.
سگ بزرگسال هم می‌گیرد؟
بله، اگر واکسن نزده باشد یا ایمنی‌اش کم باشد. توله‌ها بیشتر در خطرند.
اگر سگی بهبود پیدا کند، دوباره می‌گیرد؟
معمولاً بعد از بهبودی ایمنی طولانی ایجاد می‌شود، ولی ممکن است عوارض عصبی باقی بماند. همچنان باید برنامهٔ واکسن را طبق نظر دامپزشک ادامه داد.
آیا دیستمپر و پاروویروس یکی هستند؟
نه. دو بیماری ویروسی متفاوت‌اند و واکسن هر دو در برنامهٔ واکسن سگ هست. برای پاروویروس مطلب «پاروویروس سگ» را ببینید.