سگ‌ها از نظر اندازه، انرژی، رفتار و نیازهای سلامت بسیار فرق دارند. انتخاب نژاد فقط به ظاهر نیست؛ باید با خانه، وقت و توان شما بخواند. این مطلب راهنمای عمومی است و تعیین‌کنندهٔ قطعی نیست، چون هر سگ منحصربه‌فرد است.
پیش از انتخاب از خودتان بپرسید
- چقدر وقت و انرژی برای قدم‌زدن و بازی هر روز دارم؟
- خانه آپارتمان است یا حیاط دارد؟
- نظافت و کوتاه کردن مو و هزینه‌های آن را می‌پذیرم؟
- در خانه کودک یا سالمند هست؟
- تجربهٔ نگهداری و آموزش سگ دارم؟
- برای ۱۰ تا ۱۵ سال (و گاهی بیشتر) آماده‌ام؟
چهار گروه بر اساس اندازه و کار
مثل چی‌واوا، یورکشایر، مالتیز، پامرانین و کاوالیر کینگ چارلز اسپانیل. مناسب فضای کوچک‌اند، ولی ممکن است حساس‌تر باشند، مشکلات دندان و مفصل داشته باشند و بعضی صدای بلندی داشته باشند.
مثل کاکر اسپانیل، بیگل و بولداگ فرانسوی. اغلب دوستانه و سازگارند، ولی میزان انرژی و نظافتشان فرق می‌کند.
مثل لابرادور، گلدن رتریور، ژرمن شپرد و هاسکی. به فضا، ورزش و آموزش بیشتری نیاز دارند و مشکلات مفصل و گوارشی در آن‌ها مهم‌تر است.
سگ‌های قوی و مستقل که برای کار طراحی شده‌اند. به آموزش درست، فضا و جامعه‌پذیری زودهنگام نیاز دارند.
چند نژاد معروف
کوچک‌جثه، مهربان و اجتماعی. در این نژاد مشکلات قلبی و دندان باید با دامپزشک پیگیری شود.
کوچک، پرمو و پرانرژی. به برس‌کشیدن منظم، مراقبت از دندان و آموزش پارس نیاز دارد.
کوچک و شجاع. مراقب مشکلات دندان و کشکک زانو باشید.
کوچک‌ترین نژاد؛ حساس به سرما و ضربه، با عمر نسبتاً طولانی.
پوزه‌کوتاه، آرام و خانگی. مراقب چشم، پوست و گرمازدگی باشید.
باهوش و قابل‌آموزش، در اندازه‌های مختلف. مو نمی‌ریزد ولی کوتاه کردن منظم لازم دارد.
دوستانه و پرانرژی. گوش‌های آویزان نیاز به بررسی و تمیزکاری منظم دارند.
کنجکاو و پرانرژی با حس بویایی قوی. مستعد چاقی و فرار برای دنبال کردن بو.
پوزه‌کوتاه و خونگرم. مشکل تنفسی و حساسیت به گرما در آن مهم است.
بزرگ، دوستانه و پرانرژی. مستعد چاقی و مشکل مفصل است.
مهربان، قابل‌آموزش و پرمو. به ورزش و مراقبت از مفاصل و پوست نیاز دارد.
باهوش، وفادار و قوی. به آموزش، فعالیت و پیگیری مفاصل نیاز دارد.
پرانرژی و مستقل، با موی ضخیم. به فعالیت زیاد و مراقبت در هوای گرم نیاز دارد.
فهرست کامل نیست و ویژگی‌ها کلی‌اند؛ هر سگ با دیگری فرق می‌کند.
نام نژادها فقط مثال است و فهرست کامل نیست.
مشکلات شایع بعضی نژادها
- نژادهای پوزه‌کوتاه (مثل بولداگ، پاگ): گاهی مشکل تنفسی، حساسیت به گرما و مشکلات چشم و پوست.
- نژادهای بزرگ: مشکل مفاصل (مثل دیسپلازی)، و در بعضی نژادهای سینه‌عمیق خطر نفخ و پیچش معده.
- نژادهای کوچک: مشکلات دندان، لق شدن کشکک زانو و در بعضی نژادها مشکلات قلبی.
- نژادهای پرمو: گره‌خوردگی مو، مشکل پوستی و انگل‌های پنهان زیر مو.
مشکلات بالا در همهٔ سگ‌های آن نژاد دیده نمی‌شود. اگر نژاد خاصی مدنظر دارید، قبل از خرید دربارهٔ بیماری‌های ارثی آن از دامپزشک بپرسید.
سگ نژاد یا سگ بدون شجره؟
سگ‌های بدون شجره و مخلوط هم می‌توانند همراهان عالی باشند و در بسیاری موارد سالم‌ترند. سگ‌های بی‌سرپرست و پناهگاه هم فرصت زندگی می‌خواهند. در هر دو حالت، معاینهٔ دامپزشک، واکسن و تغذیهٔ مناسب مهم‌ترین عامل سلامت است.
قبل از خرید یا فرزندخواندگی
- از منبع معتبر و قانونی بخرید و محل نگهداری و والدین سگ را ببینید.
- سن، سابقهٔ واکسن و انگل‌زدایی را بپرسید.
- معاینهٔ اول را در همان هفتهٔ اول نزد دامپزشک انجام دهید (مطلب «اولین قدم‌ها» را ببینید).
- برای آموزش و جامعه‌پذیری از همان ابتدا برنامه بریزید (مطلب «آموزش توله‌سگ» را ببینید).