مشکلات ادراری در گربه‌ها شایع‌اند. بیشتر آن‌ها با التهاب مثانه شروع می‌شوند، ولی گاهی مجرای ادرار مسدود می‌شود و گربه نمی‌تواند ادرار کند. این وضعیت، به‌ویژه در گربه‌های نر، یک اورژانس واقعی است.
نشستن مکرر در جعبهٔ خاک با زور زدن و بدون ادرار، ناله‌کردن، لیسیدن زیاد ناحیهٔ تناسلی، بی‌حالی یا استفراغ یعنی باید همان روز نزد دامپزشک بروید. انسداد کامل در عرض چند روز می‌تواند جان گربه را به خطر بیندازد.
التهاب مثانه و انسداد چه فرقی دارند؟
التهاب مثانه یعنی مثانه ملتهب و دردناک است. گربه چند بار ادرار می‌کند، هر بار کم، گاهی با خون یا بیرون از جعبهٔ خاک. انسداد یعنی مجرای ادرار بسته شده و ادرار بیرون نمی‌آید. این حالت در نرها شایع‌تر است، چون مجرای آن‌ها باریک‌تر است.
علت‌ها چیست؟
- التهاب بدون علت عفونی مشخص که با استرس و تغییرات محیط ارتباط دارد (در گربه‌ها بسیار شایع است)
- کریستال یا سنگ در ادرار
- گرفتگی مجرا با ترکیبی از مواد و سلول‌های التهابی
- عفونت باکتریایی (در گربه‌های مسن‌تر یا دارای بیماری زمینه‌ای شایع‌تر است)
- کم‌آبی، چاقی، کم‌تحرکی و جعبهٔ خاک کثیف یا ناکافی از عوامل خطرند
نشانه‌ها
- رفت‌وآمد مکرر به جعبهٔ خاک و زور زدن
- ادرار کم‌حجم، قطره‌قطره یا خونی
- ادرار کردن بیرون از جعبهٔ خاک
- ناله‌کردن یا فریاد هنگام ادرار
- لیسیدن مکرر ناحیهٔ تناسلی
- بی‌اشتهایی، بی‌حالی و استفراغ (در انسداد)
چرا انسداد خطرناک است؟
وقتی ادرار خارج نمی‌شود، مواد زائد و املاح در خون جمع می‌شوند. این می‌تواند به کلیه‌ها آسیب بزند و تعادل نمک‌های بدن (از جمله پتاسیم) را به هم بریزد که روی قلب هم اثر دارد. به همین دلیل زمان مهم است.
درمان نزد دامپزشک
دامپزشک معاینه می‌کند و معمولاً آزمایش خون و ادرار و گاهی سونوگرافی یا رادیوگرافی لازم است. در انسداد، گربه معمولاً بستری می‌شود، مجرا با روش مخصوص و تحت آرام‌بخشی یا بیهوشی باز می‌شود، سرم و مایعات می‌گیرد، مسکن دریافت می‌کند و تا برگشت ادرار طبیعی و پایدار شدن زیر نظر می‌ماند. در التهاب بدون انسداد، درمان شامل کاهش درد و التهاب، افزایش مصرف آب و کاهش استرس است. هیچ‌چیز از این‌ها را با درمان خانگی جایگزین نکنید.
پیشگیری از تکرار
- آب تازه و در دسترس بگذارید و تشویق کنید بیشتر بنوشد (چشمه آب، چند ظرف، غذای مرطوب).
- غذای مرطوب سهم مهمی در افزایش دریافت آب دارد؛ نوع غذا را با دامپزشک انتخاب کنید.
- برای هر گربه یک جعبهٔ خاک و یک عدد اضافه در نظر بگیرید و مرتب تمیز کنید.
- استرس را کم کنید: جای امن، بازی روزانه، کم کردن تغییرات ناگهانی.
- وزن گربه را کنترل کنید.
- اگر دامپزشک رژیم ادراری خاصی پیشنهاد کرد، ادامه دهید و خودسرانه تغییر ندهید.
این بیماری ممکن است تکرار شود؛ بنابراین بعد از بهبودی هم باید گربه را زیر نظر داشت.
سؤال‌های رایج
آیا ماده‌ها هم دچار انسداد می‌شوند؟
ماده‌ها کمتر مبتلا می‌شوند، چون مجرای آن‌ها پهن‌تر است، ولی التهاب مثانه در آن‌ها هم شایع است.
اگر گربه ادرار خونی دارد ولی ادرار می‌کند، فوری است؟
باید همان روز یا حداکثر فردا معاینه شود. اگر ادرار نمی‌کند یا خیلی بی‌حال است، فوری است.
آیا عقیم‌سازی خطر را تغییر می‌دهد؟
عقیم‌سازی خودش تعیین‌کننده نیست؛ مهم‌تر از آن، وزن، آب‌خوردن، تغذیه و استرس است. با دامپزشک مشورت کنید.
نمونه‌ای از کار دکتر را در پروندهٔ انسداد ادراری ببینید.