کبد چرب گربه (لیپیدوز کبدی) یکی از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین بیماری‌های کبد در گربه‌هاست. معمولاً وقتی شروع می‌شود که گربه، به هر دلیلی، چند روز کم یا هیچ غذا نخورد. خبر خوب این است که با تشخیص و درمان زودهنگام، بسیاری از گربه‌ها بهبود پیدا می‌کنند.
گربه‌ای که بیش از ۲۴ ساعت و به‌ویژه ۲ تا ۳ روز غذا نمی‌خورد، باید معاینه شود. معطل نکنید.
چرا اتفاق می‌افتد؟
وقتی گربه غذا نمی‌خورد، بدن چربی ذخیره را به کبد می‌فرستد تا انرژی بسازد. کبد گربه توانایی پردازش این حجم چربی را ندارد و چربی در آن جمع می‌شود و کارش مختل می‌شود. این حالت به شکل یک چرخه پیش می‌رود: گربهٔ بیمار کمتر می‌خورد و کبد بدتر می‌شود.
چه گربه‌هایی بیشتر در خطرند؟
- گربه‌های چاق یا دارای اضافه‌وزن
- گربه‌هایی که ناگهان استرس دارند (جابه‌جایی، تغییر محیط، گربهٔ جدید، فقدان)
- گربه‌هایی که به بیماری دیگری (دهان، گوارش، پانکراس، کلیه، دیابت و…) مبتلا هستند و اشتهایشان کم شده
- گربه‌هایی که رژیم لاغری ناگهانی یا گرسنگی داده شده‌اند
نشانه‌ها
- غذا نخوردن یا کم‌خوردن چند روز پشت سر هم
- کاهش وزن و ضعف عضلانی
- بی‌حالی و گوشه‌گیری
- استفراغ، آبریزش دهان
- زرد شدن لثه، پوست داخل گوش یا سفیدی چشم (زردی)
- کم‌آبی بدن
تشخیص و درمان
دامپزشک معاینه می‌کند و آزمایش خون و ادرار، سونوگرافی و گاهی نمونه‌برداری لازم است. علت اصلی کم‌اشتهایی را هم باید پیدا کرد، چون درمان کبد چرب بدون درمان آن علت کافی نیست.
پایهٔ درمان «تغذیهٔ حمایتی» است: گربه معمولاً بستری می‌شود، سرم می‌گیرد، تهوع و درد او کنترل می‌شود و غذا (گاهی از طریق لولهٔ تغذیه) تدریجی و با برنامه به او داده می‌شود. درمان ممکن است چند هفته طول بکشد. هرگز گربه را زور به خوردن وادار نکنید یا با سرنگ زیاد غذا نخورانید، چون می‌تواند باعث بلع غذا به ریه شود.
پیشگیری
- وزن گربه را در حد مناسب نگه دارید.
- هرگز گربهٔ چاق را ناگهان گرسنه نگذارید یا رژیم شدید ندهید؛ کاهش وزن باید تدریجی و با نظر دامپزشک باشد.
- اشتهای گربه را هر روز زیر نظر بگیرید.
- اگر گربه‌ای بیش از یک روز غذا نخورد، به دامپزشک اطلاع دهید.
- تغییرات محیط را آرام و تدریجی انجام دهید و استرس را کم کنید.
- بیماری‌های دهان و گوارش و دیگر مشکلات را زود درمان کنید.
سؤال‌های مهم
- آیا همهٔ گربه‌های بی‌اشتها کبد چرب می‌گیرند؟ نه، ولی خطر هست؛ پس نباید صبر کرد.
- آیا قابل درمان است؟ بله، در بسیاری موارد، به‌ویژه اگر زود درمان شود. نتیجه به شدت و علت اصلی بستگی دارد.
- آیا قرص و مکمل خانگی کمک می‌کند؟ نه؛ درمان را دامپزشک انجام می‌دهد.
دربارهٔ تغذیهٔ درست مطلب «تغذیهٔ گربه» را ببینید.